کانادا با مساحت 9,984,670 کیلومتر مربع دومین کشور جهان از نظر وسعت است و طولانی‌ترین خط ساحلی دنیا را داراست. این کشور در شرق با اقیانوس اطلس شمالی، در غرب با اقیانوس آرام، در شمال با اقیانوس منجمد قطب شمال، و در جنوب با ایالات متحده امریکا هم مرز است. فاصله شرقی ترین نقطه آن تا غربی ترین نقطه بالغ بر 7,000 کیلومتر است و برای اینکه از هالیفکس در ایالت نواسکوشا  به ونکوور در ایالت بریتیش کلمبیا  بروید باید 7 شبانه روز رانندگی کنید و یا یک سفر 7 ساعته هوایی را تجربه نمایید.

کانادا دارای 10 ایالت (Province) و 3 ناحیه (Territory) است که در پنج منطقه جغرافیایی اصلی (Region) واقع شده‌اند. جدول زیر مناطق جغرافیای مذکور را به همراه ایالت‌ها/ نواحی هر یک و پایتخت هر ایالت/ناحیه نشان می‌دهد. شهر اتاوا، پایتخت کانادا، در ایالت اُنتاریو واقع شده است.

هریک از این مناطق شرایط آب و هوایی خاص خود را داراست. منطقه شمال همچون صحرایی یخ زده با دما و رطوبت پایین بوده و اغلب پوشیده از برف است. تابستان در این منطقه تنها دو ماه دوام داشته و دمای هوا فقط چند هفته در سال به بالای دمای انجماد می‌رسد. ساحل غربی در مقایسه با سایر مناطق دارای آب و هوای معتدل تری است و بارش باران بیشتری را شاهد است. در اکثر مناطق چهار فصل متمایز بهار، تابستان، پاییز و زمستان وجود دارد اما درجه حرارت و شرایط جوی ازمنطقه‌ای به منطقه دیگر متفاوت است. بهار در اکثر نقاط کانادا ماههای مارس، آوریل، و اوایل ماه مه را شامل شده و متوسط دمای روز درحدود 12 درجه سانتیگراد است اما دمای شب سردتر از روز است. تابستان گرم و در برخی مناطق بسیار شرجی است. در جنوب متوسط دمای هوا اغلب بیش از 20  درجه سانتیگراد است ودر برخی مواقع به بالای 30 درجه نیز می‌رسد. سپتامبر شروع پاییز است که با کاهش دمای هوا، بارش باران (و نیزدر برخی مناطق برف) و تغییر رنگ برگ درختان همراه است. در این فصل متوسط دمای هوای روز 10 درجه سانتیگراد است. زمستان از ماه دسامبر شروع شده و تا پایان فوریه ادامه دارد. در زمستان دمای هوا در اکثر مناطق، به جز منطقه ساحل غربی، معمولا زیر صفر درجه سانتیگراد بوده و گهگاه به 25 درجه سانتیگراد زیر صفر نیز می‌رسد. معمولا از دسامبر تا اوایل مارس بارش برف در اکثر مناطق کانادا مشاهده می‌شود.

اقتصاد و دولت

کانادا یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان محسوب می‌شود و اقتصاد آن از تنوع و گوناگونی فراوانی برخوردار است. صنایع گوناگونی اقتصاد کانادا را شکل می‌دهند که در سه گروه اصلی دسته بندی می‌شوند: صنایع متکی بر منابع طبیعی، صنایع تولیدی، و صنایع خدماتی.
کانادا غنی‌ترین منابع طبیعی، از نفت و گاز و مواد معدنی تا الوار و کشاورزی، را داراست. صنایع مرتبط با منابع طبیعی مانند معدن،استخراج نفت و گاز، کشاورزی، جنگلداری و شیلات همواره در اقتصاد کانادا از اهمیت بالایی برخوردار بوده‌ و نقش مهمی در توسعه این کشور ایفا کرده‌اند. صنایع تولیدی متمرکز شده‌اند در ایالت‌های کِبک و اُنتاریو یکی از منابع مهم اشتغال‌زایی و درآمدزایی (از طریق تولید کالاهای صادراتی) کانادا محسوب می‌گردند. مهمترین محصولات تولید شده در کانادا عبارتند از کاغذ، اتومبیل، موادغذایی، تجهیزات تکنولوژیک، و پوشاک. کانادا در صنایع بیوتکنولوژی، تکنولوژی اطلاعات، ارتباطات، صنایع فضایی، و صنایع دارویی نیز پیشرو است. صنایع خدماتی مشاغل فراوانی را در بخش‌هایی مانند حمل ونقل، آموزش، بانکداری، ارتباطات، و خدمات دولتی فراهم کرده و در حدود سه‌چهارم کانادایی‌ها در این بخش مشغول به کارند.

دلار کانادا واحد پولی کشور است و اسکناسهای رایج 5 دلاری، 10 دلاری، و 20 دلاری است اما اسکناسهای 50 و 100 دلاری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. سکه‌های رایج در کانادا عبارتند از پِنی (یک سنتی)، نیکل (5 سنتی)، دایم (10 سنتی)، کوارتر (25 سنتی)، لونی (یک دلاری) و تونی (دو دلاری).سکه یک دلاری کانادا را به علت تصویر مرغی (به نام loon) که در یک روی آن قرار دارد، لونی و به تبع آن دو دلاری را تونی می‌نامند.

کانادا را می‌توان یک فدراسیون دموکراتیک نامید. زیرا این کشور دارای سیستم پارلمانی بوده و اختیارات و مسئولیت‌ها بین سه سطح دولت این کشور تقسیم شده است. این سه سطح عبارتند از دولت فدرال، دولت ایالتی و دولت محلی.
دولت فدرال یا به عبارتی دولت مرکزی مسئولیت امور کلانی که به کل کشور کانادا مربوط می‌شود را برعهده دارد. این امور عبارتند از سیاست خارجی، دفاع ملی، سیاست‌های بانکی، پست و خدمات پستی، قانون جزا، شهروندی، و مهاجرت. ادراه امور مربوط به هر ایالت/ناحیه بر عهده دولت آن ایالت/ناحیه است. اموری همچون آموزش و پرورش، بهداشت و درمان، حمل و نقل و احداث بزرگراه‌ها، خدمات اجتماعی، کشاورزی، و محیط زیست.
دولت محلی یا شهری امور مربوط به شهرها را اداره می‌کند، اموری همچون جمع‌آوری زباله و بازیافت مواد، برف‌روبی خیابان‌ها و معابر عمومی، آتش‌نشانی، خدمات آب و فاضلاب، حمل و نقل محلی، و حمل و نقل داخل شهری.

آموزش و بهداشت

مسئولیت نظارت و اداره سیستم‌های آموزشی در کانادا بر عهده دولت‌های ایالتی است و به همین دلیل سیستم آموزشی از ایالتی به ایالت دیگر متفاوت است. معمولا سیستم آموزشی به آموزش ابتدایی، متوسطه (دبیرستان‌ها)، و آموزش عالی (دانشگاه‌ها و کالج‌ها) تقسیم می‌شود آموزش درکانادا تا سن 16 سال اجباری است (به استثناء ایالت‌های انتاریو و نیوبرانزویک که در آنها آموزش تا 18 سالگی اجباری است) و دانش آموزان تا سطح 12 درمدارس ابتدایی و متوسطه آموزش می‌بینند. مدارس خصوصی و عمومی در سراسر کشور وجود دارند و اکثر مدارس ابتدایی و دبیرستان‌ها "عمومی" و به عبارتی رایگان هستند. سال تحصیلی مدارس معمولا از اواخر ماه آگوست یا اوایل سپتامبر آغاز و تا اواخر یا نیمه ژوئن ادامه دارد. اغلب ایالت‌ها و نواحی برنامه پیش دبستانی برای آماده کردن دانش‌آموزان کلاس اول دبستان تدارک دیده‌اند. تحصیلات ابتدایی از سطح 1 تا سطح 6 یا 8 را شامل می‌شود و دانش‌آموزان تحصیلات خود را تا سطح 12 در دبیرستان ادامه می‌دهند. ساکنین کانادا پس از دریافت دیپلم دبیرستان می‌توانند در دانشگاه‌ها و یا کالج‌های کانادا ادامه تحصیل دهند که البته ادامه تحصیل در این مراکز رایگان نبوده و دانش‌آموز بایستی شهریه مربوط به دانشگاه یا کالج مورد نظر را بپردازد. سال تحصیلی دانشگاهی به طور معمول از اواخر آگوست یا اوایل سپتامبر آغاز و تا پایان ماه آوریل ادامه می‌یابد.
سیستم مراقبت‌های بهداشتی کانادا یکی از بهترین برنامه‌های بیمه درمانی همگانی دنیا را فراهم کرده است که خدمات درمانی اصلی شهروندان و مقیمان دائم کانادا را تحت پوشش قرار می‌دهد. هرچند بیمه درمانی یک سرویس ملی است، مسئولیت اجرای آن بر عهده دولت‌‌های ایالتی است و از اینرو ممکن است از یک ایالت تا ایالت دیگر تفاوت‌هایی در آن وجود داشته باشد. برای مثال در برخی از ایالت‌ها تازه‌واردین به محض ورود مشمول بیمه خدمات درمانی همگانی نمی‌شوند (ساکنین اُنتاریو، بریتیش کلمبیا، کِبک، و نیوبرانزویک سه ماه پس از سکونت می‌توانند کارت بیمه خدمات درمانی خود را دریافت کنند) و یا در برخی ایالت‌ها بیمه شونده باید ماهانه مبلغی را بابت بیمه درمانی همگانی پرداخت کند.
بیمه خدمات درمانی دولت رایگان بوده و هزینه‌های مرجعه به پزشک و بستری شدن در بیمارستان، درمانهای اورژانس، بسیاری از آزمایشات پزشکی، اکثر جراحی‌ها، عکس برداری با اشعه ایکس، و اکثر واکسیناسیون‌ها را در برمی‌گیرد. این بیمه هزینه‌های مربوط به خدمات آمبولانس، دارو، دندانپزشکی، عینک، و هزینه‌های طب جایگزین مثل فیزیوتراپی، روان درمانی، طب سوزنی، ارتوپدی و ماساژدرمانی را پوشش نمی‌دهد.

 

خانواده و شیوه زندگی

 

کانادا با حدود 33 میلیون نفر جمعیت یکی از پایین‌ترین چگالی‌های جمعیت، 3/3 نفر در هر کیلومتر مربع، را در جهان داراست. کانادا کشوری بیکران با گوناگونی و تنوع فرهنگی بالاست. در واقع بیش از 200 نژاد متمایز در کانادا وجود دارند و قانون چندگانگی فرهنگی کانادا (the Canadian Multiculturalism Act) این چندگانگی را به رسمیت شناخته و از آن حمایت می‌کند. در این قانون تصریح شده است که تمام کانادایی‌ها از حق حفظ و گسترش میراث فرهنگی خود برخوردارند. زنان، مردان، کودکان، و سالمندان همگی در کانادا محترم بوده و کانادایی‌ها ارزش‌هایی همچون مساوات افراد، محترم بودن همه افراد جامعه، کار با یکدیگر و کمک به یکدیگر، تلاش برای ایجاد روابط دوستانه، و نیز تبدیل کانادا به جامعه‌ای نیکوکار، دوست داشتنی، و ایمن برای زندگی را باور داشته و ارج می‌نهند. کار داوطلبانه و کمک به دیگران ارزش اخلاقی بسیار مهمی در کانادا محسوب شده و میلیون‌ها داوطلب (volunteers)، افرادی که بدون چشم داشت مالی به دیگران کمک می‌کنند، در گروه‌ها و جوامع مختلف مشغول کار در پروژه‌های محلی هستند.
از آنجا که درآمد یک نفر کفایت نمی‌کند، در اغلب خانواده‌های کانادایی زن و شوهر هر دو در خارج از خانه کار می‌کنند و انجام وظایفی چون خرید، پخت و پز، نظافت منزل و نگهداری از فرزندان بین والدین تقسیم شده‌است. ازدواج معمولا اتفاقی مهم در زندگی یک کانادایی بوده و معمولا تمام اعضای خانواده در مراسم جشن ازدواج گردهم جمع می‌شوند. در کانادا نیز همچون اغلب کشورهای غربی طلاق به عنوان راهی برای پایان دادن به یک زندگی ناموفق به رسمیت شناخته می‌شود و زن و مرد هردو دارای حق طلاق هستند. حدود 12 درصد از خانواده‌های کانادایی به دلیل شیوع طلاق اصطلاحا خانواده تک والدینی هستند.
برخی رفتارها و رسوم در زندگی اجتماعی کانادا پذیرفته شده و جا افتاده است مثلا نکشیدن سیگار در مکان‌های عمومی، اجازه گرفتن از صاحبخانه برای کشیدن سیگار در خانه‌ی او، رعایت نوبت هنگامی که افراد در صف ایستاده‌اند، به موقع حاضر شدن سر قرار، توجه به محیط زیست و نریختن زباله در معابر عمومی و مواردی از این دست.
برخی از قوانین مهمی که به عنوان مقیم کانادا ‌باید رعایت کنید عبارتند از:

• راندن خودرویی که به ثبت نرسیده‌است و نیز رانندگی بدون داشتن گواهینامه رانندگی و بیمه غیر قانونی است.
• رانندگی در حین مستی ممنوع بوده و جرم محسوب می‌شود.
• مصرف مشروبات الکلی در خیابان و در منظر عموم جرم محسوب می‌گردد.
• راننده و مسافران در هنگام رانندگی باید کمربند ایمنی را ببندند.
• خرید، فروش و یا مصرف مواد مخدر غیرقانونی است.
• کودکان زیر 12 سال نباید در خانه تنها بمانند.
• تمام کودکان 6 تا 16 سال باید به مدرسه بروند.
• سیگار کشیدن در ساختمان‌های دولتی، آسانسور، هواپیماهای خطوط هوایی کانادا، اتوبوس‌ها و سایر وسایل حمل و نقل عمومی، در بسیاری از بانک‌ها، فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، و در اغلب مکان‌های عمومی ممنوع است و بسیاری از شهرداری‌ها سیگار کشیدن را در تمام ساختمان‌های عمومی حوزه شهر خود ممنوع کرده‌اند.
• ضرب و جرح همسر و فرزندان در خانه و یا در منظر عموم ممنوع و خلاف قانون است.

شهروندی کانادا

کسانی که با ویزای اقامت دائم کانادا به این کشور مهاجرت نموده‌ و کارت اقامت دائم (PR Card) دریافت کرده‌اند برای اینکه بتوانند کارت اقامت دائم خود را، که پنج سال اعتبار دارد، تمدید کرده و در واقع وضعیت اقامت دائم خود را تثبیت کنند باید طی پنج سال حداقل به مدت دو سال در کانادا سکونت و حضور فیزیکی داشته باشند. یک مقیم دائم کانادا در صورتی که واجد شرایط باشد می‌تواند برای کسب شهروندی کانادا نیز اقدام کند. البته كسب تابعیت كانادا براى مهاجران اين كشور اجبارى نيست و تا زمانى كه بخواهند مى‏توانند به صورت مهاجر در اين كشور زندگى كنند مشروط به اينكه وضعيت اقامت قانونى خود را در كانادا حفظ و قوانين کانادا را رعايت نمايند.
یک مقیم دائم برای آنکه بتواند شهروند کانادا شود و درخواست تابعیت کانادایی بدهد باید واجد شرایط خاصی به شرح زیر باشد:
سن متقاضی شهروندی یا اصطلاحا سیتی‌زنی کانادا نباید کمتر از 18 سال باشد و باید حداقل سه سال (1095 روز) حضور فیزیکی خود در کانادا طی چهار سال قبل از زمان ارائه درخواست را به اثبات برساند. والدین می‌توانند برای فرزندان یا فرزندخواندگان زیر 18 سال خود جهت کسب شهروندی اقدام کنند. فرزندان زیر 18 سال باید مقیم دائم کانادا باشند ولی مانند والدین خود الزامی برای حضور فیزیکی حداقل 3 ساله در کانادا ندارند.
كسانى كه دستور ترك كانادا و اخراج از اين كشور را دريافت كرده‏اند، افرادى كه طى سه سال قبل از اقدام برای کسب تابعیت جرمى را مرتكب و يا تحت پيگرد قانونى قرار گرفته اند، کسانی که به دلیل ارتکاب جنایت علیه بشریت و یا ارتکاب جنایات جنگی تحت تعقیب یا تحقیق هستند، و نیز كسانى كه طى چهار سال گذشته زندانى شده‏اند، مورد عفو مشروط قرار گرفته‏اند و يا به قيد التزام آزاد شده‏اند، واجد شرایط لازم برای کسب شهروندی کانادا نیستند و نمی‌توانند برای کسب تابعیت اقدام کنند.
برخورداری از توانمندی‌هایی کافی در یکی از دو زبان رسمی کانادا یعنی انگلیسی یا فرانسه یکی دیگر از نیازمندی‌های کسب شهروندی کاناداست. مهارت های زبانی متقاضی باید در حدی باشد که به راحتی قادر به درک دیگران بوده و در زندگی روزمره خود مشکلی در برقراری ارتباط با مردم نداشته باشد.
متقاضی شهروندی علاوه بر شرایط فوق باید آزمون یا مصاحبه‌ مخصوص اخذ شهروندی را نیز پشت سر بگذارد. كودكان زير 18 سال و بزرگسالان بالاى 54 سال نيازى به شرکت در آزمون ندارند و از دادن امتحان معاف هستند. در آزمون یا مصاحبه شهروندی سؤالاتی در زمینه تاریخ، جغرافیا، حقوق و وظایف شهروندی، سیستم حکومتی کانادا و انتخابات سراسری در این کشور پرسیده می‌شود و از این طریق دانش عموم متقاضی در مورد کانادا مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. سوالات به زبان انگلیسی یا فرانسه است و طبیعتا آشنایی با یکی از این زبان‌ها در حدی که بتوان سؤالات را درک نموده و به آنها پاسخ داد برای قبولی در آزمون لازم است.
قبول تابعيت يك وضعيت قانونى است، بنابراين شهروندى كانادا توسط يك قاضى در "جشن قبول تابعيت" و پس از اداى سوگند اعطا مى‏گردد. متقاضی پس از آنکه مصاحبه یا آزمون را با موفقیت پشت سر گذاشت برای ادای سوگند و شرکت در مراسم سیتی‌زنی دعوت می‌شود. به طور معمول سوگند به كتاب انجيل ياد مى‏شود ولى متقاضیانی که مسیحی نیستند در صورت تمایل می‌توانند به كتاب مقدس دین خود سوگند ياد كنند. داشتن تابعيت دوگانه در كانادا مجاز است و مهاجرانى كه تابعيت اين كشور را كسب مى‏كنند از حقوقی كاملاً مشابه كانادايى‏هايى كه در كانادا به دنيا آمده‏اند برخوردارند. البته ممكن است تابعيت دوگانه در كشورى كه متقاضی از قبل شهروند آن بوده‏است مجاز و قانونى نباشد که در حال حاضر این مسئله در مورد شهروندان ایرانی صدق نمی کند. متقاضی شهروندی کانادا پس از ادای سوگند شهروند کانادا محسوب می‌شود و از حقوقی همچون حق دادن رأی و شرکت در انتخابات، حق نامزد شدن در انتخابات و در دست گرفتن مناصب انتخاباتی، و همچنین حق داشتن پاسپورت کانادایی برخوردار می‌گردد و متقابلا مسئولیت‌هایی نظیر تبعیت از قانون و رعایت قوانین کانادا، احترام به حقوق و آزادی دیگران، توجه به میراث کانادا و تلاش برای حفاظت و نگهداری از محیط زیست، کمک به دیگر افراد جامعه، و تلاش جهت حذف تبعیض و بی عدالتی از جامعه را می‌پذیرد.